تازه سرليکونه
د (روغتيا پالنه) نورې ليکنې
تازه سرليکونه
بېلابېلې ليکنې
محرقه يا وچکي Typhoid (Enteric) Fever
 
  July 27, 2015
  0

 

راليږونکي : قابله بي بي ایسه سحر کندهار

تشریح
 
د محرقي يا وچکي تبه د سلمونيلا تايفي (Salmonella Typhi) باکتريا سره د ککړو خوراکو يا اوبو د خوړو سره (Fecal _ Oral)  پيدا کيږي .باکتريا د کولمو په ديوال بريد کوي او کولاي سي چي د ويني د جريان له لاري ټولو غړو ته خپور سي . وچکي غالبا له يوي غير وصفي يا نا ځانګړي ناروغي او تبي په شان شروع کيږي چي کولاي سي شديد سي او د اختلاطاتو لکه پريتونيت ، د دماغ التهاب او مړيني لامل سي . په هغه ناروغ کي چي له اوو ورځو زياته دوامداره تبه لري او د هغه ملاريا نه وي تثبيته سوي بايد محرقه په پام کي ونيول سي
 
تشخيص
 
  • لوړه او بيرته راګرځيدونکي تبه چي په ورو توګه پيل او د اونيو لپاره دوام لري.
  • د نبض چټکتيا له متوقع کچي څخه ټيټه وي. 
  • خوبجن حالت
  • ضعيف خوراک
  • په لومړنيو پړاونو کي قبضيت ، په وروستيو پړاونو کي نس ناستي او کانګي .
  • ټوخله ( زياتره وچ )
  • د خيټي درد د خيټي له پړ سوب سره 
  • د سر درد 
  • کيداي سي چي د غاړي شخ والي پيدا سي
  • سر ګنګسي والي او رواني ناروغي ، په ماشومانو کي کيداي سي اختلاج پيښ سي
  • د ماشومانو د بطن په سپين روښانه پوستکي سره رنګه داغونه
  • د توري او ځيګر غټوالي 
  • په اختلاطاتو کي د کولمو څخه وينه راتلنه چي په غايطه موادو کي د تازه يا تياره ويني له اطراح سره څرګنيږي
  • د کولمو تثقب
  • د صفرا کڅوړي التهاب
  • د سحايا التهاب
  • دميوکارد التهاب
  • د مفصلونو التهاب او د هډوکو التهاب شامل دي.

درملنه
 
 له درملو پرته درملنه 
 
  •  د ناروغ جلا کول 
  •   له ديهايدريشن څخه د مخنيوي لپاره د مايعاتو تجويز ( ٢.١ برخه نس ناستي او ديهايدريشن دي وکتل سي )
  • دخولي دلاري د کافي خوراک اخيستنه او دوام  (لکه ساده او پوست رژيم)
  • پر ويني راتلني ، د ويني پرکموالي ( اينميا ) د پريتوان التهاب ، اختلاج ، شاک ، يا د وچکي پرنورو پيژندل سويو اختلاطاتو څارن
 
 د درملو په وسيله درملنه
 د تبي تر ښه کيدو د تبي ضد يو درمل توصيه :Paracetamol : د معياري دوز ورکول 
ديوه انتي بيو تيک توصيه .
 
د لومړي کرښي درملنه :Chloramphenicol :  د ١٤ ورځو لپاره
 
احتياط د :Chloramphenicol: له ورکولو څخه له وخت د مخکي پيداسويو ماشومانو ته ډډه وکړي او وي ليږي.
لويان : ٢ کپسوله ٢٥٠ ملي ګرامه هر ٨ ساعته وروسته . 
 
يا د دويمي کرښي درملنه :Amoxicillin :  د ١٤ ورځو لپاره .
 
 لويان : ٥٠٠ ميلي ګرامه هر اته ساعته وروسته 
ياداښت :- Amoxicillin توصيه د اميدوارو او شيدو ورکوونکو ميرمنو لپاره غوره ګڼل کيږي
 يا د Penicillin پروړاندي دحساسيت د شتون په صورت ک له Erythromycin  څخه استفاده
 
 د دريمي کرښي درملنه: د مقاومت لرونکو شکمنو پيښو لپاره کيداي سي د ناروغ ليږلو ته اړتيا وي ځکه په جامع کلينيکونو کي او د ولسواليو په روغتونو کي شتون لري.
: Ciprofloxacin ١٤ ورځو لپاره 
 
لويان: ٥٠٠ ميلي ګرامه هر ١٢ ساعته وروسته . احتياط :- Ciprofloxacin د اميدواره ميرمنو لپاره مضا د استطباب دي او د امکان تر بريده د ماشومانو لپاره د هغه له سپارښتني مخنيوي وسي . 
 
ليږدول
ټول ناروغان چي شديد ناروغ دي ، ټول ناروغان چه د عمر په ورستيو کي وي ( ډير کوچني او ډير زاړه ) يا اميد واره ميرمني ، د کولمو په تثقب او د پريتوان په التهاب له شکمنيدو سره اختلاطي پيښي، تر هر څه لومړي جراحي مر کز ته چي په هغه کي سمه څارنه او درملنه شتون ولري ، وليږئ ، د وريد خلاصول، دناروغ له ليږولو مخکي د وريد له لاري د مايعاتو او انتي بيو تيک ورکول.
 
مخنيوی او ناروغ ته لارښوني:
 
 د لاسونو مينځل او ښه روغتيا ساتنه 
د ټولني روغتيا ساتنه
او Sanitation د معيارونو مراعات
 
. نوټ :- Sanitation : په علمى توګه دناروغيو دخپرېدو مخنيوى.
 
ماخذ: د درملني ملي معیاري لارښود د لومړنیو روغتیايي خدمتونو مرکزنو لپاره

 یاداښت: دا لیکنه د ډاکټرانو لپاره لارښووني دي.

 

سرته